Yeni Bulgular Şaşırtıcı: Covid-19 Beyni Yaşlandırıyor

İngiltere’de gerçekleştirilen yeni bir araştırma, koronavirüs pandemisinin insanların beyin sağlığı üzerindeki derin ve beklenmedik etkilerini ortaya koydu. Araştırmacılar, COVID-19 salgını sürecinde insanların beyinlerinin, normalden ortalama 5,5 ay daha hızlı yaşlandığını tespit etti. Nottingham Üniversitesi’nden uzmanlar, UK Biobank verilerini kullanarak, sağlıklı bireylerin beyin yaşlanmasını doğru şekilde tahmin edebilen gelişmiş bir yapay zekâ modeli geliştirdi. Bu çalışma, pandeminin uzun vadeli etkilerinin anlaşılmasında yeni bir dönüm noktası olmayı amaçlıyor.

ETKİSİ YILLAR SONRA ORTAYA ÇIKTI

Yapılan araştırmada, pandemi öncesinde ve sırasında taranan 15 binin üzerinde katılımcıya ait veriler karşılaştırıldı. Çalışmanın en çarpıcı sonucu, pandemi döneminde insanların beyinlerinin yaşlanma hızında gözle görülür bir artışın meydana geldiği oldu. Özellikle, pandemi sürecinde beyin yaşının ortalama 5,5 ay daha ilerlediği belirlendi. Nörolog Ali-Reza Mohammadi-Nejad, bu duruma dikkat çekerek, “Kovid geçirmeyen bireylerde bile belirgin bir yaşlanma hızında artış gözlemledik. Bu durum, izolasyon, belirsizlik ve stres gibi psikososyal faktörlerin beynimize olan etkisinin altını çiziyor.” dedi.

VERİLER VE YORUMLAR

Çalışmayı yürüten araştırmacılar, iki farklı zaman noktasına ait verilerin karşılaştırılmasıyla, beyin yapısında gözlemlenen değişikliklerin pandemiyle bağlantılı olabileceğini öne sürdü. Nörolog Dorothee Auer, elde edilen verilerin sadece geçici olmayabileceğine işaret ederek, “Gördüğümüz beyin değişikliklerinin zamanla geri dönebilmesi, umut vaat eden bir gelişme. Bu bulgu, beynimizin esnek ve adaptasyon yeteneğinin devam ettiğini gösteriyor.” şeklinde değerlendirmede bulundu. Ayrıca, araştırmanın önemli bir sonucu olarak, beyin yaşındaki artışın, bilişsel fonksiyonları her zaman olumsuz etkilemediği vurgulandı. Sadece, COVID-19 enfeksiyonu geçiren bireylerde bilişsel gerilemenin görüldüğü belirtildi.

STRES VE YAŞLANMANIN İLİŞKİSİ

• “STRESLE DOĞRUDAN İLİŞKİLİ OLABİLİR”:
• Erkeklerde, özellikle gri ve beyaz maddede belirgin değişiklikler rapor edildi.
• Yaşlılar ve sosyal-ekonomik açıdan dezavantajlı gruplarda, beyin yaşlanma hızında artış gözlemlendi.

Bu bulgular, daha önceki çalışmalarla da uyumlu olarak, sosyal izolasyon ve yoksulluğun beyin yapısı üzerinde olumsuz etkiler yaratabildiğine işaret ediyor. Uzmanlar, bu sonuçların, uzun vadeli ve geniş çaplı beyin görüntüleme çalışmalarının, neden bu bölgelerde değişiklikler olduğunu daha iyi anlamamıza yardımcı olacağına inanmaktadır. Ancak, bu değişikliklerin davranışsal veya bilişsel performans üzerindeki etkilerini tam anlamak için daha fazla veriye ihtiyaç duyuluyor.

Beyin Sağlığını Şekillendiren Çevresel Faktörler

Auer, bu önemli noktayı vurgulayarak, “Beyin sağlığını sadece hastalıklar değil, aynı zamanda gündelik yaşamımızdaki çevresel faktörler de şekillendiriyor” dedi. Bu bağlamda, pandemi döneminde yaşanan psikososyal stresin ve izolasyonun, beynin yaşlanma hızını artırdığına dair güçlü kanıtlar bulunuyor. Uzmanlar, hem bireylerin hem de toplumların, bu tür olumsuz etkileri en aza indirmek için önlemler almaya devam etmesi gerektiğine dikkat çekiyor.