Yapay Zekayla Korunan Ayasofya-i Kebir Camii’nin Güncel Durumu

Ayasofya’nın Tarihsel Önemi ve Modern Dönemdeki Yenilikler

Yüzyıllar boyunca İstanbul’un kalbinde, tarih boyunca inşa edilip 15 asırdır ayakta kalan Ayasofya-i Kebir Camii, sadece bir ibadet mekanı olmanın ötesinde, kültürel ve tarihsel zenginliğin simgesi olarak öne çıkıyor. 2020 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararıyla yeniden cami olarak ibadete açılan bu değerli yapıda, tarihi dokunun korunması ve ziyaretçilerin deneyimlerinin iyileştirilmesi amacıyla son teknolojik gelişmeler entegre edildi.

Yüksek Teknoloji ve Tarihi Mirasın Buluşması

Yapay zeka destekli güvenlik kameraları ve dijital altyapılar sayesinde, Ayasofya’nın korunması ve ziyaretçilerin rahatlığı sağlanırken, yapısal bütünlüğü de güvence altına alınıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından alınan önlemlerle, hem yerli hem de yabancı ziyaretçiler, daha konforlu ve güvenli bir ortamda muhteşem tarihi atmosferi deneyimliyorlar. Ayrıca, gelişmiş güvenlik sistemleri, yapıya zarar verme riski taşıyan olası müdahaleleri önceden tespit ederek önlem alıyor.

Ziyaretçi Yönetimi ve Dijital Uygulamalar

İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdür Yardımcısı Levent Çetin, aylar önce yeniden ibadete açılan Ayasofya’da yaklaşık 300 kişilik bir ekibin hizmet verdiğini belirtiyor. Bu ekip; güvenlik, temizlik, ziyaretçi koordinasyonu ve bilgi aktarımı gibi çeşitli alanlarda görev yapıyor. 15 Ocak 2020 itibariyle uygulamaya konulan ziyaretçi yönetim planı, ziyaretçi akışını düzenleyerek, özellikle giriş ve çıkışların daha kontrollü ve düzenli hale gelmesini sağladı.

“Mimari detaylara zarar vermeden güvenlik tedbirleri alınarak galeri katını ziyaretçilere açtık. Bu sayede, ziyaretçilerimiz hem mozaikleri yakından görebiliyor hem de etkileşimli bilgilerle donatılmış özel alanlarda tarihi deneyimlerini zenginleştiriyorlar. Artık Ayasofya’da uzun kuyruklar ve karmaşa yok.”

İbadet ve Ziyaret Ortamının Kalitesini Artırmak

Çetin, ziyaretçilerin ve ibadet edenlerin deneyimlerini daha konforlu hale getirmek adına yapılan düzenlemeleri anlatıyor. 15 Ocak 2024’ten itibaren galeri katı da ziyarete açılırken, 23 dilde sesli anlatım sistemi kuruldu. Bu sistemle, ziyaretçiler kendi dillerinde, cep telefonları veya uygun kulaklıklar aracılığıyla, mozaikler, Osmanlı dönemine ait yapısal elemanlar ve Ayasofya’nın tarihine dair detaylı bilgiler alabiliyorlar.

“Bu teknolojik altyapı sayesinde, ziyaretçilerimiz kendi ana dillerinde nitelikli bilgi edinebiliyor ve ibadet ortamı bozulmadan, rahatlıkla ibadetlerini yapabiliyorlar. Bu gelişmeler, ziyaretçi memnuniyetinde büyük artış sağladı ve yoğunlukların azalmasına katkıda bulundu.”

Yapay Zeka Destekli Güvenlik Sistemleri ve Restorasyon Çalışmaları

Ayasofya’da güvenlik alanında devrim niteliğinde bir adım atan Çetin, yapay zeka destekli kamera sistemlerini devreye aldıklarını belirtiyor. Bu sistem, olası güvenlik sorunlarını önceden tespit edebiliyor ve görevli personele anında uyarı gönderiyor. Ayrıca, giriş çıkışların otomatik kontrolü ve olası tehlikelerin hızlı müdahale edilmesi sağlanıyor.

“Sistem, güvenlik personelimize önemli ölçüde destek sağlıyor ve olası riskleri en aza indiriyor. Ziyaretçilere kapalı alanlara giriş girişimlerini otomatik tespit ederek, güvenlik noktasındaki zaman ve iş gücü tasarrufu sağlıyoruz.”

Restorasyon ve Dijital İkiz Teknolojisi

Çetin, camideki restorasyon çalışmalarının sürdüğünü ve önemli aşamalardan geçildiğini anlatıyor. Bu kapsamda, caminin bütüncül projeleri tamamlanırken, türbeler, sıbyan mektebi ve muvakkithane gibi yapılar da restore edildi. Ayrıca, caminin dijital ikizini oluşturarak, yapısal ve statik analizler yapıldığını belirtiyor.

“Ana kubbe ve yan kubbelerdeki güçlendirme çalışmaları devam ediyor. Ayrıca, II. Beyazıt minaresiyle ilgili düzenlemeler tamamlanmak üzere. Restorasyon ve güçlendirme çalışmaları, Ayasofya’nın tarihsel ve mimari bütünlüğünü koruma amacıyla titizlikle sürdürüyoruz.”