Unutulmaz Anılar: Marmara ve Kahramanmaraş Depremlerinde Arama Kurtarma Deneyimleri

1999 Marmara Depremi ve 2023 Kahramanmaraş merkezli depremlerde görev alan arama kurtarma gönüllüleri Niyazi Özgür Yüce ve Erdem Yetek, yaşadıkları deneyimleri asla unutamıyor. İstanbul’da ikamet eden Yüce ve Yetek, iki büyük depremi de yaklaşık yirmi dört yıl arayla yaşamış ve sahada aktif olarak yer almış kişiler olarak, önemli anıları ve gözlemlerini paylaşıyor. Şu anda Yüce, İHH İnsani Yardım Vakfı’nın Yönetim Kurulu Üyesi iken, Yetek ise Cansuyu Derneği İstanbul Arama Kurtarma İl Sorumlusu olarak çalışmaya devam ediyor.

Marmara Depreminde Karşılaşılan Zorluklar

Yüce, şöyle anlatıyor: “Hereke’den Gölcük’e yürüyerek gittik. Bu yolun ne kadar sürdüğünü tam olarak hatırlamıyorum. Enkazların altında insan sesleri duyuluyordu, ama arama kurtarma imkanlarımız çok sınırlıydı. O zamanlar hem kamu kurumlarının hem de sivil toplum kuruluşlarının durumu oldukça zayıftı. O günler büyük bir karmaşa ve belirsizlik içindeydi.”

Arama Kurtarmanın Günümüzdeki Düzeyi

Depremler sonrasında Türkiye’de arama kurtarma çalışmalarında büyük bir gelişme kaydedildi. Yüce, şu değerlendirmeyi yapıyor: “Şu anda Türkiye’de yaklaşık 30 bin uzman ve gönüllü arama kurtarma ekibi faaliyet gösteriyor. 1999’da Gölcük’teki ekip sayısı ise bu rakamın yüzde birini bile oluşturmuyordu. AFAD ve UMKE’nin kurulması, bu alanda büyük bir dönüşüm sağladı. Eskiden enkazdan çıkardığımız kişileri kaba kuvvetle araçlara bindiriyor, sağlık ve ambulans hizmetleri bu kadar gelişmiş değildi.”

Kahramanmaraş Depremlerinin Boyutu ve Etki

Yüce, Kahramanmaraş merkezli depremlerin Marmara depremine kıyasla çok daha yıkıcı olduğunu vurguluyor: “Etkilenen alan yaklaşık 120 bin kilometrekareyi buluyor. Türkiye’nin yedide biri bu felaketin etkisi altında kaldı. 11 büyük ilin toplamında 107 bin kişi yaralandı ve yaklaşık 53 bin kişi hayatını kaybetti. İki hafta içinde 160 bin kişinin enkaz altından çıkarılması ise büyük bir başarıdır.” Ayrıca, sağlam bina yapımına da dikkat çekiyor: “Gölcük’te demirsiz kolonlar ve midye kabuklarından yapılmış yapıların olduğu binalar gördük. Adana’da kolonların içinden tencere çıktı. Vatandaşlar konut alırken çok dikkatli olmalı.”

Kurtarma Çalışmalarının Duygusal Boyutu

Erdem Yetek, Marmara Depremi’nde Milli Gençlik Vakfı ekibiyle iki ay boyunca Sakarya’da barınma ve aşevi hizmetleri sağladıklarını anlattı. Kahramanmaraş merkezli depremler sırasında AFAD’dan aldığı arama kurtarma eğitiminin ardından bölgeye hemen gittiğini belirtiyor. Halen de, kurtardıkları bir kişiyle iletişim halinde olduğunu söylüyor.

Yetek, enkaz altından canlı çıkarılan bir kişiye ulaşmanın verdiği sevinci şöyle özetliyor: “Bir canlıyı kurtardığınızda, dünyalar sizin olmuş gibi oluyorsunuz. Yavaş yavaş ama kararlı adımlarla onun yanına gidip, hayatını tekrar kazandırmak için çaba sarf ediyorsunuz. O anki mutluluk ve gurur, her şeye değer.”