Türkiye’de Tütünle Mücadelede Güncel Gelişmeler ve Yeni Hizmetler

Türkiye’de Tütünle Mücadelede Güncel Durum ve Hedefler

Tütün kullanımı, Türkiye’de ve dünya genelinde önlenebilir ölümlerin başlıca sebepleri arasında yer almaktadır. Başta akciğer kanseri olmak üzere birçok kanser türü, kalp-damar hastalıkları ve Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) gibi ciddi sağlık sorunlarının temelinde sigara ve diğer tütün ürünleri bulunmaktadır. Sağlık Bakanlığı’nın 2023 yılı verilerine göre, Türkiye’de 15 yaş ve üzeri nüfusun yaklaşık %35’i tütün ürünü kullanmaktadır. Her yıl, tütün kaynaklı hastalıklar nedeniyle yaklaşık 100 bin vatandaşımız hayatını kaybetmektedir.

Bu olumsuz tabloya karşılık olarak, Sağlık Bakanlığı güçlü ve kapsamlı bir vizyon olan “Dumansız Türkiye”yi hayata geçirmiştir. Bu vizyon, bireylerin tütün bağımlılığından kurtulmasını teşvik etmek ve toplumda sağlıklı yaşam alışkanlıklarını yaygınlaştırmak amacıyla oluşturulmuştur. 2024-2028 yıllarını kapsayan Tütün Kontrolü Strateji Belgesi ve Eylem Planı, özellikle gençleri ve çocukları tütün ürünlerinden korumayı hedeflemektedir.

Sigara Bırakma Hizmetlerindeki Gelişmeler ve Artan Erişim

Sigara ile mücadelede atılan en önemli adımlardan biri, vatandaşlara sunulan sigara bırakma destek hizmetlerinin sayısının artırılmasıdır. 2009 yılında sadece 62 olan sigara bırakma polikliniği sayısı, 2024 Haziran ayı itibarıyla 671’e yükselmiş ve bu alanda önemli bir erişim artışı sağlanmıştır. Ayrıca, ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı aktif şekilde hizmet vermeye devam etmektedir.

Sigara bırakma tedavisinde kullanılan ilaçlar, 2011 yılından itibaren uygun hastalara ücretsiz olarak sunulmaktadır. Bu yıl, şu ana kadar 72.752 kişi bu tedavi imkanlarından ücretsiz biçimde yararlanmıştır. Ayrıca, 20 Mayıs – 10 Temmuz tarihleri arasında gerçekleştirilen “Sigarayı Bırak, Hayatını Değiştir” kampanyası kapsamında toplam 188.760 tütün kullanıcısına ulaşılmış, bunlardan 168.601’i sigara bırakma polikliniklerine yönlendirilmiştir. Kampanya döneminde, poliklinik başvurularında geçen yıla kıyasla %85 oranında büyük bir artış yaşanmıştır.

Yeni Nesil Destek Hizmetleri ve Dijital Uygulamalar

Sağlık Bakanlığı, sigara bırakmayı isteyen ancak sağlık merkezlerine ulaşımda güçlük yaşayan bireyler için yeni ve erişilebilir hizmetler geliştirmiştir. Bunlardan ilki, kamu kurumlarındaki çalışanlara yönelik “Yerinde Sigara Bırakma Danışmanlığı” hizmetidir. Bu uygulama ilk olarak Sağlık Bakanlığı Bilkent Yerleşkesi, İçişleri Bakanlığı, Diyanet İşleri Başkanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı’nda başlatılmış olup, tüm kamu kurumlarına yaygınlaştırılması planlanmaktadır.

İkinci önemli hizmet ise, çeşitli sebeplerle polikliniklere ulaşamayan bireyler için tasarlanan uzaktan sigara bırakma danışmanlığı seçeneğidir. Bu sayede, herkesin sigara bırakma sürecine katılımı kolaylaştırılmış ve destek hizmetlerinin ulaşılabilirliği artırılmıştır.

“Dumansız Türkiye” vizyonu doğrultusunda gerçekleştirilen bu adımlar, toplumun genel sağlık seviyesini yükseltmeyi ve sigara kullanımını azaltmayı amaçlamaktadır. Bu sayede, hem bireylerin yaşam kalitesi artmakta hem de toplum sağlığı korunmaktadır.