Trabzon Buzul Gölleri ve Çevre Kirliliği Tehlikesiyle Mücadele

Doğu Karadeniz Bölgesi’nin yüksek rakımlı alanlarında bulunan bu doğal göller, her yıl kalabalık ziyaretçilerin ilgisini çekiyor. Ancak, ne yazık ki, kontrolsüz insan faaliyetleri ve turizm gelişimi, bölgedeki ekosistemi ciddi anlamda tehdit ediyor. Birçok buzul gölü, susta ve çevreye verilen zarar nedeniyle görsel ve biyolojik açıdan zarar görme riskiyle karşı karşıya. Günümüzde, özellikle bölgedeki atık ve çevre kirliliği boyutunu aşmış durumda ve bu durum, göllerin doğal yapısını ciddi bir şekilde bozuyor.

Son zamanlarda artan atık kirliliği ve özellikle ‘kurşun’ kirliliği riski, bölgenin ekosistemini ve canlı yaşamını tehdit eder hale geldi. Yağışlarla birlikte yüzey ve toprak altına sızan bu kurşun, zamanla suda çözünerek göl ekosistemini ve insan sağlığını olumsuz etkiliyor. Özellikle, bölgede bulunan göllerden sızan kurşun, yeraltı ve yüzey sularına karışarak içme suyu kaynaklarına ulaşabiliyor. Bu durum, geniş çapta çevre ve sağlık tehlikesine neden oluyor.

Uzmanların Uyarıları ve Koruma Önlemleri

Trabzon Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Prof. Dr. Coşkun Erüz, bu göllerin doğal ekosistem açısından hayati öneme sahip olduğunu vurguluyor ve koruma alanları olarak korunması gereken bölgelerin, insanların yoğun ve kontrolsüz girişleri nedeniyle ciddi tehlike altında olduğunu belirtiyor. “Buralar korunmalı ve insan girişine sınır konmalı” diyen Erüz, şu ifadeleri kullanıyor:

• “Gümüşhane’de yaklaşık 43, Trabzon’da ise yaklaşık 10 civarında buzul gölü mevcut. Bu göller, hem stratejik tatlı su kaynağı olmaları bakımından önemli hem de nadir ve hassas ekosistemler olarak korunmalı.”
• “Ne yazık ki, bu alanlardan bazıları koruma alanı olmasına rağmen, piknik, günübirlik ziyaretler ve turizm faaliyetleri yüzünden yoğun ve kontrolsüz şekilde kullanılmaya devam ediyor.”
• “Bazı göllerin korunmasına rağmen, kontrol mekanizmaları yetersiz. İnsanlar alene baskın yapıyor, silah atıyorum ve bu girişimler, doğal yaşamı olumsuz etkiliyor.”

Başka bir sorun ise, bölgedeki etkinliklerin kontrolsüz olması nedeniyle silah kurşunlarının göl kenarlarında yoğun şekilde kullanılması. Bu durum, yaban hayatını ve ekosistemi olumsuz etkiliyor; hamile hayvanların düşük yapmasına ve kuşların yuvalarını terk etmesine neden olabiliyor. Ayrıca, göl ve çevresindeki topraklara karışan kurşunlar, yıllarca kalıcı kirliliğe yol açıyor. Bu durumda, göllerin ve içme suyu kaynaklarının ciddi şekilde kirlenerek insanların ve canlıların sağlığını tehdit ettiği gözlemleniyor.

Çakırgöl örneğinde, en yoğun kurşun kirlenmesine maruz kalan yerlerden biri. Bu suyun, Trabzon’un bazı bölgeleri için içme suyu olarak kullanıldığı ve kamu otoriteleri ile vatandaşların bu duruma yeterince dikkat etmediği belirtiliyor. Kontrolsüz kullanım ve bilinçsiz tüketim yüzünden, uzun vadeli sağlık sorunlarının ortaya çıkması kaçınılmaz hale geliyor.

Erüz’un ifadesine göre, sorunların çözümüne ilişkin adımlar atılmadığı gibi, bölgedeki kirliliğin önüne geçmek için alınması gereken önlemler de ihmal ediliyor. Ekosistemi koruma ve göllerin doğallığını sürdürme konusunda, bilinçli ve planlı hareket edilmesi gerekiyor, aksi takdirde doğal kaynaklar ciddi zararlar görebilir.