Sıcak Havalarda Obruğu ve Yayla Hayatını Keşfedenler

Sıcak Havaları Sevmeyenler ve Obruklarda Kışa Hazırlık

Yaz aylarını Antalya’nın Akseki ilçesinde bulunan yüksek rakımlı Çimi Yaylası’nda geçiren bölge halkı, sıcak havalara rağmen yaşamlarını sürdürüyor. Özellikle 1900 metre yükseklikteki bu yaylada, obrukların derinlikleri ve doğal soğutma özellikleri, geleneksel yaşam biçiminin önemli bir parçası haline gelmiştir.

Yayladaki insanlar, kış aylarına kadar obrukları kullanarak, peynir, yoğurt, yağ gibi süt ürünlerini bozulmadan saklama imkanına sahip oluyor. Bu obruklar, doğal buzdolapları gibi işlev görerek, bölgenin iklim koşullarıyla uyum içinde yaşamayı kolaylaştırıyor.

Barakalarda Kış Aylarına Devam

Artan sıcaklıklara rağmen, bölge halkı, yaylaya çıkarak barakalarda yaşamlarını sürdürüyor. Kış aylarında yağan kar, obrukların derinliklerine kadar ulaşmaya devam ediyor. Bu geleneksel yaşam biçimi, bölge sakinlerine uzun süreli gıdaya erişim sağlıyor ve modern teknolojiden uzak, doğal yöntemlerle hayatta kalmayı mümkün kılıyor.

Obruklarda Saklanan Gıdalar ve Geleneksel Kullanım

Yaylada yaşayan birçok kişi, özellikle 80 haneden oluşan topluluk, peynir, yağ ve yoğurt gibi süt ürünlerini bu doğal soğuk hava depolarında saklıyor. Manavgat’tan gelen 72 yaşındaki Hasan Arıcı, çocukluğundan beri her yaz yaylaya geldiğini ve buradaki obruğu adeta bir “soğuk hava deposu” gibi kullandıklarını anlatıyor. Obruklarda saklanan ürünlerin, sıcaklık sıfırın altında seyretmesi, gıdaların uzun süre tazeliğini korumasını sağlıyor.

Obruğun Derinliği ve Fiziksel Özellikleri

Hasan Arıcı, obruğun yaklaşık 80-85 metre derinlikte olduğunu belirterek, bu doğal yapının bölgedeki en büyük gizemlerinden biri olduğunu ifade ediyor. “Buraya 1 metre genişliğindeki dar kayalıklar arasından iniyoruz ve yaklaşık 40 metre derinliğe ulaşabiliyoruz. Bu derinlikte, kar ve buzlar mevsimsel olarak karışabilir, ancak karlar hiçbir zaman tamamen erimiyor. Burası, doğal bir buz dolabı gibi hizmet veriyor ve yayladaki insanlar buradan kar taşıyarak, soğuk su ve gıdalarını muhafaza ediyor” diyor.

Peynir ve Süt Ürünlerinin Saklanması Gelenekleri

Hasan Arıcı, Mayıs ayından itibaren peynir ve yağlarını obruğa yerleştirdiklerini ve Ekim-Kasım aylarına kadar burada sakladıklarını belirtiyor. “Her birey, kendi malzemesini işaretleyerek, kimsenin peynirini veya yağını almadığını sağlıyor. Bu gelenek, atalarımızdan gelen ve nesiller boyunca devam eden bir uygulama. Burada saklanan peynirlerin lezzeti, tarif edilmesi güç ve eşsiz bir tat sunuyor” ifadelerini kullanıyor.

Gıda Güvenliği ve Doğal Soğutma

Obruğun sunduğu doğal soğuk ortam sayesinde, bozulacak tüm gıdalar burada saklanıyor. Yaz aylarında hava sıcaklıklarının 35-40 dereceye kadar çıkmasına rağmen, obrukta sıcaklık sıfırın altında kalıyor. Bu sayede peynir, yoğurt ve yağ gibi ürünler, uzun süre tazeliğini koruyabiliyor. Arıcı, “Yayladaki hayvancılıkla uğraşanlar, Mayıs ayından itibaren peynirlerini ve yağlarını obruğa koyar, kış boyunca burada muhafaza eder” diyerek geleneksel yöntemi anlatıyor.

Tulum Peyniri ve Geleneksel İşleme

Arıcı, tulum peynirinin en iyi peynir türü olduğunu vurguluyor. “Tulum peyniri deriye basılır ve yaklaşık üç ay boyunca kar obruğunda bekletilir. Bu süreç, peynirin lezzetini ve kalitesini artırır. Eskiden atalarımız, peynirleri deriye basarak saklar ve bu yöntemle uzun süre dayanıklılık sağlarlardı. Günümüzde ise plastik bidonlar kullanılıyor, ancak geleneksel lezzet ve kalite başka” diyor.

Doğal Ortamda Hayvancılık ve Peynir Üretimi

Nisan ve Mayıs aylarında, hava koşullarına göre yaylaya çıkan Arıcı ve diğer çiftçiler, keçi ve koyunlardan elde edilen sütleri, yayıklarda yağıyor. “Yaylada, hayvanlarımız doğal beslenir ve ürettikleri sütleri, buz gibi kar obruğuna getirerek birkaç ay saklarız. Bu sayede, yaz sonunda peynirleri çıkarıp pazara götürüyoruz” ifadeleriyle, geleneksel süt işleme ve saklama yöntemlerini anlatıyorlar.