Kemik İliği Nakli ve Gönüllü Kök Hücre Bağışıyla Hayata Tutunma

Kemik İliği Nakli, Çocuklar İçin Umut Işığı

Çocuklarda lösemi ve doğuştan gelen kan hastalıklarıyla mücadelede, kemik iliği nakli artık çok daha erişilebilir ve hayat kurtarıcı bir tedavi yöntemi haline geldi. Medipol Sağlık Grubu’ndan Çocuk Hematoloji ve Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Didem Atay, bu tedavinin başarısını artıran önemli gelişmeleri ve gönüllü kök hücre bağışının hayati önemini vurguladı. “Haploidentik, yani yarı uyumlu nakillerde bile akraba içi ve dışı donörlerle aynı başarı oranlarını yakalayabiliyoruz,” diyerek, ailelerin ve toplumun bu konuda bilinçlenmesinin gerekliliğine dikkat çekti.

Halk arasında “kemik iliği nakli” olarak bilinen bu tedavi, lösemi ve Akdeniz anemisi gibi zorlu hastalıklarla mücadele eden çocuklar için adeta bir yaşam kurtarıcıdır. Ancak uygun verici bulma sürecinin zorluğu, bu tedaviyi erişilebilir kılmak adına büyük bir engel teşkil etmektedir. Prof. Dr. Didem Atay, “Her lösemili çocuk, uygun vericiyle karşılaşma şansı için ailesiyle birlikte hareket eder. Yeter ki zamanında ve doğru adımlarla kemik iliği nakli gerçekleştirilebilsin,” diye belirtti.

İyi Huylulara Karşı Güçlü Bir Silah: Kemik İliği Nakli

Prof. Dr. Didem Atay, kemik iliği naklinin sadece malign (kötü huylu) hastalıklarda değil, aynı zamanda benign (iyi huylu) hastalıklar olan Akdeniz anemisi gibi durumlarda da etkili olduğunu vurguladı. Son yıllardaki gelişmeler sayesinde, özellikle standart risk grubundaki çocuklarda başarı oranlarının %90-95 seviyelerine ulaştığını belirtti. Ayrıca, bazı vakalarda hastalığın tekrarlama riskine karşı ek tedavilere ihtiyaç duyulduğunu ekledi.

“O ÇOCUĞUN TEK ŞANSI SİZ OLABİLİRSİNİZ”

Uygun verici bulma süreci kimi zaman zaman alabilir ve bu süreçte aile içinden veya akraba dışı donörler tercih edilir. Eğer bu seçenekler mümkün değilse, yarı uyumlu (haploidentik) vericilerle nakil yapılabiliyor. Prof. Dr. Atay, “Haploidentik nakiller, başarı oranları açısından artık akraba içi veya dışı nakillerle yarışabilir seviyeye geldi. Aileler endişelenmesin ve bu tedavi seçeneklerini değerlendirsin,” diyerek, toplumda farkındalığın artırılmasının önemine değindi.

Türkiye’de gönüllü kök hücre bağışları için Türkkök sistemi kullanılıyor. Bu sistem sayesinde, uygun bir eşleşme sağlandığında donörlere ulaşılır ve onayları alınır. Ancak bazı donörlerin, son anda vazgeçebildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Atay, “O çocuğun tek şansı siz olabilirsiniz. Lütfen geri adım atmayın. Bu süreç, kan bağışına çok benzeyen ve güvenli bir işlemdir,” şeklinde çağrıda bulundu.

Kök Hücre Nasıl Alınır ve Güvenli Mi?

Prof. Dr. Didem Atay, kök hücre alımının iki farklı yöntemle gerçekleştirilebildiğini açıkladı. Birincisi, ameliyathane ortamında, kemik iliğinden yapılan klasik alınma yöntemi. İkincisi ise, özel cihazlar kullanılarak damardan periferik kandan toplanma yöntemi. “Her iki yöntem de donörler açısından son derece güvenlidir. Vücut, yaklaşık 3-4 hafta içinde kaybedilen kök hücreleri yeniden üretir ve donörün sağlığı bu işlemden etkilenmez,” dedi.

Prof. Dr. Atay, ayrıca, Türkkök havuzunda uygun eşleşme bulunmadığında, uluslararası kök hücre bankalarından da tarama yapılabildiğini belirtti. Ancak, yurt dışı kaynaklı nakillerin süreçleri uzayabildiği için, acil durumlarda en çok haploidentik nakillere başvurulduğunu vurguladı.