İzmir’de Kendine Yönelik Kanun Üretimi: 20 Yıldır Süregelen Bir Hikaye

İzmir’de yaşayan ve Kanun yapımında uzmanlaşmış olan 71 yaşındaki Ömer Faruk Kurşunel, aynı zamanda Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Taşıyıcısı unvanına sahip bir usta. Meslek hayatına kanun ve ut çalgıcısı olarak başlayan Kurşunel, 2005 yılından itibaren kendi el emeğiyle kanun üretmeye başlamış ve bu alanda önemli bir isim haline gelmiştir.

Sürekli arızalanan enstrümanlarını kendi imkanlarıyla tamir etmek isteyen Kurşunel, bu süreçte ustalara ihtiyaç duymadan, kendi geliştirdiği yöntemlerle yeni kanunlar üretmeye karar vermiştir. Bu kararının ardından otel ve müzik faaliyetlerini bırakarak tamamen bu işe odaklanmış ve birçok alanda araştırmalar yaparak Türk müziğine katkıda bulunmuştur.

Kendi Kendine Öğrendiği Kanun Yapımı

Kanun yapımı sürecine herhangi bir ustanın eğitiminden geçmeden başladı. 2005 yılında İzmir’e gelen Kurşunel, Ege Üniversitesi Konservatuarı’ndan Maruf Alaskan’ın kendisine güvendiği anahtarları teslim etmesiyle çalışmalarına başlamış. «Kanun yapmak zor ve emek isteyen bir süreç. Türkiye’deki kanunların standardı yok, herkes farklı ölçüler kullanıyor. Bu nedenle, bu sanatın temelini ve normlarını oturtmak için büyük çaba sarf ediyorum.» diyerek, araştırma ve gelişmelerle kendini geliştirdiğini anlatıyor.

Kaliteli Kanunların Önemi ve Türkiye’deki Durum

Kurşunel, «Kalitesiz kanunlar, yeni başlayanların hevesini kırıyor ve öğrenme süreçlerini olumsuz etkiliyor» diyerek, Türkiye’de kaliteli kanun yapan ustaların sayısının az olduğunu ve İzmir’in bu konuda öncü olduğunu vurguluyor. «En iyi kanunlar burada üretiliyor. Ucuz ve kalitesiz malzeme kullanan birçok yer olsa da, uzun vadede bozulmaya mahkumlar.» Ayrıca, iyi bir enstrümanın, sanatçıların performansını doğrudan etkilediğine inanıyor.

Yıllık Üretim ve Yurt Dışı İhracat

Her yıl yaklaşık 20 yeni kanun tasarımı yapan Kurşunel, «Üretimde makine kullanmıyoruz, her aşaması el emeğiyle gerçekleştiriliyor. Bu, zaman alıyor ama sonucu çok değerli oluyor.»

Yurt dışına da kanun ihraç ettiklerini belirten Kurşunel, «Bakü’ye son 10 yılda 100’den fazla kanun gönderdik. Ayrıca İran, Mısır, Tunus, Fas, Yunanistan, Almanya, Avusturya ve Amerika gibi birçok ülkeye ulaşım sağlıyoruz. Türk müziğini ve geleneksel enstrümanlarımızı yurtdışında da tanıtmayı sürdürüyoruz.»

Geleceğin Kanun Ustaları ve Eğitim Sorunları

Kurşunel, üniversitelerdeki konservatuar bölümlerinde çalgı yapım ve temel eğitimlerin olmasına rağmen, bazı bölümlerde kanun üretimi konusunda eğitim verilmediğine dikkat çekiyor. «Bu alanda uzmanlaşmış ustaların yetişebilmesi için eğitim programlarının genişletilmesi şart. Çırak bulmakta zorluk yaşıyoruz, bu mesleğin sanat ve marangozluk gibi birçok farklı beceriyi bir arada gerektirdiğini unutmamalıyız.» diyerek, gençlerin ilgisinin düşük olmasına da değiniyor.

Son olarak, yaptığı işe büyük bir sevgiyle bağlı olan ve kendi çabasıyla nesiller yetiştirmeye çalışan Kurşunel, «Enstrümanın değeri eskidikçe artar, ustalık ve sevgiyle yapılan her enstrüman bir sanat eseridir.» diyerek, gençlere ve sanatçılara örnek olmaya devam ediyor.