Erzurum’da 600 Yıllık Geleneksel Şalgam Yıkama Uygulaması

Erzurum’un Aziziye ilçesine bağlı Yoncalık Mahallesi, yalnızca ürettikleri şalgam ile değil, aynı zamanda nesiller boyunca sürdürülen geleneksel yıkama yöntemiyle de tanınıyor. Her yıl yaklaşık 200 ton şalgam hasat edilerek, bölgenin özgün kültürel mirasının bir parçası haline getiriliyor.

Hasattan Temizliğe Uzanan Yolculuk

Sap ve yapraklar ayrıldıktan sonra, tarladan toplanan şalgamlar traktörler eşliğine Çatalpınar Deresi’ne taşınıyor. Mahalle sakinleri, türküler eşliğinde el birliğiyle ve imece usulüyle şalgamları iyice yıkıyorlar. Bu geleneksel yöntem, onların organik ve doğal ürünlerine olan güvenin temelini oluşturuyor.

Yıkandıktan Sonra Satışa Hazırlık

Temiz sudaki şalgamlar, yaklaşık 5 kilogramlık çuvallara dolduruluyor. Çokça tercih edilen satış noktası ise, yol kenarları olup, bazen de mahalleli ürünlerini yerel marketlere sunuyor. Bu yöntem, hem geleneksel hem de ekonomik açıdan bölgenin rızasını topluyor.

600 Yıldır Süren Bir Gelenek

Eski muhtar İbrahim Başaran, bu üretim ve yıkama geleneğinin kökenlerine ilişkin şu bilgileri paylaştı: “Geçmişimiz yaklaşık 600 yıl öncesine dayanıyor. 1960 doğumlu olarak, babalarımızdan ve dedelerimizden kalma bu kültürü sürdürüyoruz. Dere suyunda yapılan yıkama işlemi, tamamen organik ve geleneksel esaslara uygun şekilde gerçekleşiyor. Yıllık üretimimiz yaklaşık 200 ton civarında.”

Geleneksel Yöntemler ve Aileden Aileye Aktarma

Mahmut Kavçin, şalgamların dereye götürülüp yıkanmasının, nesilden nesile aktarılan en önemli uygulama olduğunu belirtti: “Tüm işlemler doğal ve geleneksel. Suyumuz temiz, dedemiz ve babamız hep aynı yolu izledi. Biz de bu gelenekleri devam ettiriyoruz.”

İşbirliği ve Tam Organiklik

Mahalle sakini Mahir Kavçin, hasat döneminde herkesin birbirine destek olduğunu, bu sayede imece usulüyle çalışmanın sürdüğünü anlattı. Ayrıca, yol kenarında şalgam satışı yapan Necmettin Kong, şunları dile getirdi: “Ürettiğimiz şalgamı, dağlardan gelen sularla yıkıyoruz ve sulama sırasında da aynı saf suyu kullanıyoruz. Tam anlamıyla organik, hiçbir katkı maddesi kullanılmıyor.”