Çocuklarda Okul Korkusuna Son Vermenin Yolları | Psikolog Esma Burhan

Yaz tatilinin sona ermesine sayılı günler kala, milyonlarca öğrenci yeni eğitim-öğretim dönemine hazırlık yapıyor. Ancak, tatil sonrası okula dönüş, çocuklar için bazen oldukça zorlayıcı olabiliyor. Okula başlamanın getirdiği rutine tekrar alışma süreci, hem fiziksel hem de psikolojik açıdan yoğun bir uyum gerektiriyor. Bu dönemde çocukların yaşadığı endişe, huzursuzluk ve isteksizlik, doğal karşılansa da, aileler ve öğretmenler tarafından doğru yaklaşımlarla desteklenmelidir.

Psikolog Esma Burhan’a göre, bu geçiş süreci, çocuklarda çeşitli duygusal ve fiziksel farklılıklar ortaya çıkarabilir. Sabır, empati ve güvenle yaklaşmak, çocukların okula entegrasyonunu kolaylaştırmak ve onların bu süreci sağlıklı bir şekilde atlatmasına yardımcı olmak açısından kritik öneme sahiptir.

Okula Dönüşte Görülebilecek Duygusal ve Fiziksel Tepkiler

Burhan, çocukların tatil sırasında daha rahat ve özgür hissettikleri için, okula dönmenin ardından belli zorluklar yaşayabileceklerini belirtiyor. Özellikle, “Sabah erken kalkma zorunluluğu, derslere konsantre olma ve arkadaş ilişkileri yeniden kurulma gerekliliği çocuklarda stres yaratabilir.” ifadesiyle, bu süreçte ortaya çıkabilecek psikolojik tepkilere değindi. Aynı zamanda, çocuklarda ‘okula gitmek istemiyorum’ veya huzursuzluk, ayrılma kaygısı, mide rahatsızlıkları gibi belirtiler de normal kabul edilmelidir. Ancak, bu belirtiler üç haftayı aşarsa veya çocuğun günlük yaşamını olumsuz etkiliyorsa, profesyonel yardım almak önemlidir.

Kayıp ve Endişelerin Anlaşılması ve Onlara Destek Olma

Burhan, çocukların ‘okula gitmek istemiyorum’ demeleriyle gizlenen kaygıların altında, genellikle endişe, belirsizlik veya güvensizlik duyguları yatabileceğine işaret ediyor. Ebeveynlerin, bu duyguları görmezden gelmek veya küçümsemek yerine, anlayış ve kabul göstererek yaklaşmaları gerekiyor. “’Bu duyguyu yaşaman çok normal, seni anlıyorum’ diyerek, çocuğun kendisini güvende ve desteklenmiş hissetmesi sağlanabilir. Bu yaklaşım, çocuğun güven duygusunu güçlendirir ve adaptasyon sürecini kolaylaştırır.

Okula Gidişi Kolaylaştırmak İçin Pratik Tavsiyeler

• Önceden Konuşun: Okulda neler olacağı, bir günün nasıl geçeceği hakkında çocukla samimi sohbetler yapın.
• Hazırlıkları Birlikte Yapın: Okul çantasını, kıyafetleri ve gerekli materyalleri çocukla birlikte hazırlayarak sürece katılımını sağlayın.
• Rutin Oluşturun: Sabah kalkma ve yatma saatlerini, tatil bitmeden önce okul düzenine göre ayarlamaya başlayın.
• Okul Sonrası Zamanı Değerlendirin: İlk haftalarda çocuğunuzla kaliteli vakit geçirmeye özen gösterin, bu onun kendini güvende hissetmesine yardımcı olur.
• Duygularını Paylaşmasına İzin Verin: Gün sonunda neler yaşadığını ve hissettiklerini anlatması için onu teşvik edin.

Başarı ve Çaba Üzerine Odaklanmanın Önemi

Burhan, çocukların özgüven gelişimi açısından, başarıyı sadece sonuç olarak değil, çabayı ve gayreti de takdir etmenin önemini vurguluyor. “Örneğin, zorlandığı halde tamamladığı bir ödev için ‘Aferin’ yerine, ‘Tüm zorluklara rağmen vazgeçmeyip sonunda başarmışsın’ diyerek, çocuğun kendi emeğini fark etmesini sağlayabilirsiniz.” Bu yaklaşım, çocuğun öğrenme sürecine ve denemeye değer verdiği bir zihniyet geliştirmesine katkı sağlar. Ayrıca, aşırı koruyucu tutumların, çocukların bağımsızlık ve sorun çözme becerilerini zayıflatabileceğine dikkat çeken Burhan, “Her adımda yönlendirmeye ihtiyaç duyan çocuk, ileride kendi kararlarını almakta güçlük yaşayabilir.” şeklinde ekliyor.

Bu Dönemde Kardeş Kıskançlığı ve Ayrılık Kaygısı

Özellikle yeni okul hayatına başlayan veya uzun bir aradan sonra okula geri dönen çocuklarda, kardeşler arasındaki kıskançlık ve ayrılık kaygısının görülebileceğine dikkat çekildi. Burhan, “Küçük çocuklar, evde kalan kardeşlere karşı kıskançlık hissedebilir veya anneden ayrılmakta güçlük yaşayabilir. Bu durumda, çocuğun duygularını ifade etmesine imkan tanımak ve onu teşvik etmek faydalı olur.” dedi. Ayrıca, okuldan döndükten sonra birlikte vakit geçirme ve onun güvenini artırıcı net açıklamalar yapmak, bu zorlukların hafifletilmesine yardımcı olur. “İşte temel olarak, çocuğun duygularını kabul etmek ve açık iletişim kurmak bu süreçte en büyük destektir.”

Velilere ve Öğretmenlere Tavsiyeler: Sabır, Empati ve Güven

Burhan, yeni eğitim yılını sağlıklı biçimde geçirebilmek için hem ailelere hem de öğretmenlere önemli sorumluluklar düştüğünü vurguluyor. “Her çocuk farklıdır; kimisi hızla uyum sağlar, kimisi zaman ister. Bu süreçte sabır göstermek, duygulara anlayışla yaklaşmak ve ona güven vermek en kritik faktörlerdir.” Deneyimli öğretmenlerin, sınıf içinde kapsayıcı ve motive edici tutumlar sergilemesi, velilerin ise çocuklarına koşulsuz sevgiyle yaklaşması, bu süreci kolaylaştırır. Unutmayalım; en büyük destek, yargılamadan sevgiyle iletişim kurmaktır.