Çankırı’da 9 Milyon Yıllık Fosil Keşfi: Fil, Gergedan ve Zürafa İzleri Bulundu

Türkiye’nin en önemli fosil yataklarından biri olarak kabul edilen Çankırı’daki Çorakyerler Omurgalı Fosil Lokalitesi, bu yıl gerçekleştirilen kazı çalışmalarıyla oldukça dikkat çekici bir keşfe imza attı. Çankırı-Yapraklı kara yolu üzerinde yer alan ve bölgenin zengin paleontolojik geçmişine ışık tutan bu alan, uzmanlar tarafından titizlikle incelenmeye devam ediyor. Ülkemizin ve bölgenin jeolojik ve paleontolojik mirasının önemli bir parçası olan bu lokalitede, yeni kazı sezonunda bulunan fosil buluntuları, bilim dünyasında heyecanla karşılandı.

Çalışmalar, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Antropoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ayla Sevim Erol’un liderliğinde, 15 kişilik uzman ekiple gerçekleştirildi. Bu sezonda elde edilen bulgular, bölgenin tarih öncesi dönemdeki canlı yaşamına dair önemli ipuçları sunuyor. Özellikle, fosil sayısındaki artış ve çeşitlilik, bölgenin ve Türkiye’nin paleontolojik araştırmalarda ne denli zengin olduğunu bir kez daha ortaya koydu.

43 Türe Ait 4 Binden Fazla Fosil ve Çeşitli Türlerin İzleri

Bu sezon yapılan kazılar sonucunda, atların atalarına ait üç farklı tür, fillerin atalarına ait iki farklı tür, zürafaların atalarıyla ilişkilendirilen dört farklı tür ve kılıç dişli kedigiller, su samurları, oklu kirpiler, ayılar, domuzgiller, gergedangiller gibi toplamda 43 farklı türe ait 4.300’ü aşkın fosil bulundu. Bu fosiller, hem bütünsel hem de küçük parça halinde, bölgenin yaklaşık 7-9 milyon yıl önceki ekosistemine ışık tutuyor. Ayrıca, bu sezonki kazılarda özellikle büyük memelilere ait, birden fazla kemiğin bir arada bulunduğu örnekler dikkat çekti. Bu da, bölgenin o dönemdeki canlı yaşam döngüsü ve toplu ölümler hakkında önemli bilgiler sağlıyor.

Toplu Fosil Keşfi ve Farklı Hayvan Türlerine Ait Bir Arada Bulunan Kemikler

Kazı Başkan Yardımcısı Dr. Gülşah Güler, Çorakyerler’in Türkiye’de referans lokalitelerden biri olduğunu vurguladı. Çalışmalarda çıkarılan örneklerin tamamının memeli türlerine ait olduğunu dile getiren Güler, “Önceki yıllarda yapılan kazılarda genellikle tekil fosiller bulunurken, bu sezon özellikle büyük memelilere ait eklemli kemiklere ulaşmak mümkün oldu. Ayrıca, kazı alanında oldukça karışmış ancak iyi korunmuş artiküle (eklemli) kemikler ortaya çıktı. Bu, bölgenin tarih öncesi canlı yaşamını anlamamız açısından büyük önem taşıyor.”

Fosillerin Çokluğunun ve Korunma Durumunun Önemi

Bulunan fosillerin birkaç farklı hayvana ait olabileceğine dikkat çeken Güler, “Burada, fil kol kemiği ve onun altında iki farklı gergedan cinsine ait bacak kemikleri, üst çeneye ait zürafa kemikleri ve gergedanlara ait farklı kemik parçaları bulunuyor. Bu, toplamda 20’den fazla eklemli kemiğin bir arada bulunduğu ve bireylerin bir arada gömüldüğü anlamına geliyor. Eğer tek tek sayarsak, 7-8 bireye ait fosil olduğunu tahmin ediyoruz.”

Fosillerin bu kadar iyi korunmuş olması ve ezilme ya da bozulma olmadan bulunması, bölgedeki paleontolojik çalışmalar açısından oldukça nadir ve değerli bir durumdur. Güler, bu durumu şu sözlerle açıkladı: “Türkiye’deki fosil yataklarında genellikle taşınmış ve bozulmuş örnekler bulunur. Ancak burada, tüm fosillerin birebir ve iyi korunmuş olması, bize bölgenin o dönemdeki ekosistemini anlamada büyük avantaj sağlıyor.”

Tarih ve Jeolojik Özellikler

Çorakyerler lokalitesinin yaklaşık 7 ila 9 milyon yıl öncesine tarihlendiğini ve burada bulunan fosillerin de bu döneme ait olduğunu belirten Güler, ekliyor: “Bu bölgede hayvanların karışık halde bulunmasının nedeni, büyük olasılıkla toplu ölümler ve çamur akmasıdır. Bir çamur seli, bölgedeki canlıları önüne katıp buraya yığmış. Bu nedenle, çeşitli hayvanların kemiklerini bir arada görebiliyoruz. Bu durum, bölgenin paleoekolojisi ve o dönemdeki yaşam koşulları hakkında önemli ipuçları sunuyor.”