Çal’da 852 Yıllık Geleneğe Kuraklık Darbesi: Tarihi Çıkış ve Meydan Okuma

UNESCO tarafından Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’nde yer alan ve köklü bir geçmişe sahip olan “Sudan Koyun Geçirme” geleneği, bu yıl Denizli’nin Çal ilçesinde farklı bir atmosferde gerçekleştirildi. 852 yıldır devam eden etkinlik, bu kez tamamen kurumuş olan Büyük Menderes Nehri yatağında sembolik olarak yapıldı.

Aşağıseyit Mahallesi Muhtarlığı, Çal Yöresi Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği ile Çallı İş İnsanları Derneği’nin organizasyonuyla nüfusun yoğun olduğu köprübaşı mevkiinde vatandaşlar toplanarak, geleneksel şekilde koyunların yüzdürülerek geçirilmesi geleneğini yaşattı. Bu yıl suyun çekilmesi nedeniyle nehir yatağında yalnızca kuru topraklar üzerinde hayvanlar yürütüldü ve etkinlik, “Su hayattır, can suyu haktır” sloganıyla desteklendi.

Ekolojik ve Kültürel Zararlar Yakından Görüldü

Çallı Sanayici ve İş İnsanları Derneği Başkanı Mehmet Atılsın, bölgedeki kuraklığın derin etkilerini vurgulayarak şu görüşleri paylaştı: “Geldiğimiz nokta gerçekten trajik. Son 5 yıldır nehrin kuruması ekolojiyi ciddi anlamda bozdu, üzümler erken olgunlaşmaya başladı. Bu durum sadece tarımı değil, aynı zamanda kültürel devamlılığı da tehdit ediyor.”

Çözüm Arayışları ve Sembolik Katılım

Çal Yöresi Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği 2. Başkanı Prof. Dr. Bülent Topuz ise, durumu şöyle değerlendirdi: “Maalesef, bu yıl nehrin suyu yok. Bu gerçekten üzücü bir durum ve suçlu aramıyoruz; çözüm arıyoruz. Menderes Nehri’ne mutlaka ‘can suyu’ verilmelidir. Su, sadece bitki veya hayvan için değil, kültürün de temel taşıdır. Eğer kültürü yok ederseniz, halkın yaşamını da tehlikeye atmış olursunuz.”

Çal Belediye Başkanı Ahmet Hakan ve Aşağıseyit Mahallesi Muhtarı Saffet Oğuz, geleneksel kutlamaların sürdürülebilmesi için nehrin yeniden suyla dolması gerektiğinin altını çizdiler.

Hastalık Nedeniyle Organizasyon Ertelenmişti

Çal Belediyesi, Mayıs ayında yaptığı açıklamada, etkinliğin Temmuz sonunda gerçekleştirilmesini planlamıştı. Ancak, Türkiye’de görülen SAT-1 tipi şap hastalığı nedeniyle Çal Kaymakamlığı, organizasyonu iptal etmişti.

Sembolik Katılım ve Geleneksel Koruma

Bu yıl, geleneğin devamını sağlamak amacıyla, Aşağıseyit Mahallesi’nde yaklaşık 30 koyunun katılımıyla sadece sembolik bir şekilde etkinlik düzenlendi. Bu sayede, 852 yıldır süregelen gelenek küçük de olsa devam ettirilmiş oldu.